Bulk Cargo: Phân loại, đặc điểm và ứng dụng

Trong hoạt động logistics và vận tải quốc tế, bulk cargo là một khái niệm quen thuộc, gắn liền với các ngành sản xuất, xây dựng, năng lượng và nông nghiệp. Việc hiểu rõ đặc điểm và cách vận chuyển hàng rời không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí mà còn đảm bảo an toàn và hiệu quả trong chuỗi cung ứng. Cùng 247Express tìm hiểu chi tiết về bulk cargo, cách phân loại, phương tiện vận chuyển và những ứng dụng phổ biến trong thực tế ở bài viết dưới đây.

TÌM HIỂU VỀ BULK CARGO – KHÁI NIỆM HÀNG RỜI VÀ HÀNG XÁ

Bulk cargo hay còn gọi là hàng rời, hàng xá, đây là loại hàng hóa không được đóng gói thành từng kiện, thùng hay pallet riêng lẻ. Thay vào đó, hàng được vận chuyển với số lượng lớn và được xếp trực tiếp vào khoang tàu, bồn chứa hoặc container chuyên dụng.

Hình thức vận chuyển bulk cargo thường được áp dụng cho các mặt hàng có tính đồng nhất cao, khối lượng lớn và giá trị đơn vị không quá cao. Đây là giải pháp phổ biến trong vận tải đường biển, đường sắt và một số tuyến vận chuyển đường bộ quy mô lớn.

Bulk Cargo còn được gọi là hàng rời hay hàng xá

PHÂN LOẠI BULK CARGO: CÓ MẤY LOẠI HÀNG RỜI CHÍNH?

Dựa trên trạng thái vật lý của hàng hóa, bulk cargo được chia thành hai nhóm chính sau đây:

Hàng rời rắn (Dry Bulk Cargo)

Hàng rời rắn là nhóm bulk cargo phổ biến nhất bao gồm các loại hàng hóa ở dạng rắn, hạt hoặc bột. Nhóm này thường được vận chuyển với khối lượng rất lớn và có nhu cầu ổn định.

Một số mặt hàng dry bulk cargo điển hình có thể kể đến như than đá, quặng sắt, xi măng, cát, đá, ngũ cốc, phân bón hoặc nguyên liệu sản xuất công nghiệp. Các loại hàng này yêu cầu khoang chứa khô ráo, khả năng chịu tải cao và thiết bị bốc xếp chuyên dụng.

Hàng rời rắn (Dry Bulk Cargo)

Hàng rời lỏng (Liquid Bulk Cargo)

Khác với hàng rời rắn, hàng rời lỏng là các loại hàng hóa ở dạng chất lỏng và được vận chuyển bằng bồn chứa hoặc tàu chuyên dụng.

Liquid bulk cargo thường bao gồm dầu thô, xăng dầu thành phẩm, hóa chất lỏng, khí hóa lỏng hoặc các loại chất lỏng công nghiệp. Do đặc tính dễ bay hơi hoặc nguy hiểm, nhóm hàng này đòi hỏi tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt trong quá trình vận chuyển.

Hàng rời lỏng (Liquid Bulk Cargo)

ĐẶC ĐIỂM CỦA BULK CARGO

Bulk cargo có những đặc điểm riêng biệt so với các loại hàng hóa đóng gói thông thường như sau:

• Khối lượng lớn, vận chuyển theo lô: Hàng rời thường được vận chuyển với số lượng lớn giúp tối ưu chi phí trên mỗi đơn vị hàng hóa.
• Không đóng gói riêng lẻ: Hàng được xếp trực tiếp vào khoang chứa, bồn hoặc container chuyên dụng chứ không đóng thành kiện hay pallet.
• Yêu cầu phương tiện và thiết bị chuyên dụng: Quá trình vận chuyển và bốc dỡ cần sử dụng các thiết bị như cần cẩu, băng chuyền, gàu xúc hoặc hệ thống bơm hút.
• Dễ phát sinh hao hụt nếu không kiểm soát tốt: Do đặc thù vận chuyển rời nên doanh nghiệp cần chú trọng khâu giám sát để hạn chế thất thoát.
• Đòi hỏi tiêu chuẩn an toàn cao: Đặc biệt với hàng rời lỏng hoặc hàng nguy hiểm, việc đảm bảo an toàn trong suốt quá trình vận chuyển là yếu tố then chốt.

Hàng rời thường được vận chuyển với số lượng lớn giúp tối ưu chi phí

PHÂN BIỆT BULK CARGO (HÀNG RỜI) VÀ BREAK BULK CARGO (HÀNG BÁCH HÓA)

Phân biệt Bulk Cargo và Break Bulk

Mặc dù đều không vận chuyển bằng container tiêu chuẩn nhưng hai loại hình Bulk Cargo và Break Bulk Cargo sẽ có các đặc điểm và yêu cầu xử lý hoàn toàn khác nhau. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết:

 

PHƯƠNG TIỆN VÀ THIẾT BỊ VẬN CHUYỂN HÀNG RỜI (BULK CARRIER)

Để đáp ứng yêu cầu vận chuyển bulk cargo thì ngành công nghệ logistics sử dụng nhiều loại phương tiện và thiết bị chuyên dụng như sau:

Tàu chở hàng rời (Bulk Carrier Ships)

Tàu chở hàng rời là phương tiện phổ biến nhất trong vận chuyển bulk cargo đường biển. Các tàu này có khoang chứa lớn, thiết kế tối ưu cho việc xếp dỡ hàng rời và có thể vận chuyển khối lượng hàng hóa rất lớn trên các tuyến quốc tế.

Container hàng rời (Bulk Container)

Trong một số trường hợp, bulk cargo được vận chuyển bằng container hàng rời. Loại container này được thiết kế đặc biệt để chứa hàng rắn dạng hạt hoặc bột giúp linh hoạt hơn trong vận chuyển đa phương thức.

Container hàng rời (Bulk Container) được thiết kế đặc biệt để vận chuyển linh hoạt

QUY TRÌNH VẬN CHUYỂN BULK CARGO

Trong hoạt động vận chuyển hàng rời bằng đường biển, mỗi tàu thường bố trí từ 5-7 nhân sự để đảm nhiệm các khâu xếp dỡ chuyên biệt. Các vị trí bao gồm nhân sự vận hành cầu trục, người phụ trách tín hiệu, người điều khiển thiết bị nâng hạ, công nhân sắp xếp hàng trong khoang tàu và nhân sự lắp đặt, tháo gỡ dây cáp.

Quy trình xếp dỡ hàng rời được thực hiện thông qua hầm tàu. Trước tiên, thiết bị nâng được sử dụng để mở nắp hầm, sau đó dây cáp và móc cẩu được đưa vào khu vực thao tác. Nhân sự phụ trách sẽ cố định móc vào hàng hóa và điều chỉnh khối lượng phù hợp với tải trọng cho phép của cần trục.

Tiếp theo, hàng được nâng lên và kiểm tra độ an toàn khi đạt độ cao tiêu chuẩn trước khi di chuyển ra khỏi miệng hầm. Người điều khiển tín hiệu hướng dẫn cần trục vận hành chính xác để đưa hàng đến vị trí xếp trong khoang tàu. Trong suốt quá trình này, công nhân phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn lao động, đảm bảo phân bổ hàng đều, sử dụng đúng thiết bị nâng hạ và duy trì môi trường làm việc an toàn trong hầm tàu.

Khám phá quy trình vận chuyển của Bulk Cargo

ỨNG DỤNG CỦA BULK CARGO TRONG THỰC TẾ

Bulk cargo đóng vai trò quan trọng trong nhiều ngành kinh tế. Trong lĩnh vực năng lượng, hàng rời lỏng như dầu thô và khí hóa lỏng là nguồn nguyên liệu đầu vào thiết yếu. Trong ngành xây dựng, các loại hàng rời rắn như xi măng, cát, đá là vật liệu không thể thiếu.

Ngoài ra, ngành nông nghiệp và sản xuất công nghiệp cũng phụ thuộc lớn vào vận chuyển bulk cargo để đảm bảo nguồn cung nguyên liệu ổn định và chi phí hợp lý.

Bulk Cargo có vai trò quan trọng trong ngành xây dựng

Bulk cargo là hình thức vận chuyển hàng hóa đặc thù phù hợp với các lô hàng lớn, đồng nhất và yêu cầu phương tiện chuyên dụng. Việc hiểu rõ phân loại, đặc điểm và quy trình vận chuyển bulk cargo giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp logistics hiệu quả và bền vững.

Để được tư vấn chi tiết về các giải pháp logistics phù hợp, doanh nghiệp vui lòng liên hệ hotline 1900 6980 hoặc điền thông tin vào biểu mẫu trên website 247Express để được hỗ trợ nhanh chóng.