Hàng hóa thông thường và hàng hóa đặc biệt: Phân loại, đặc điểm và lưu ý khi vận chuyển

Trong lĩnh vực logistics hiện đại, việc phân loại hàng hóa không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, thời gian và mức độ an toàn trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Đặc biệt, sự khác biệt giữa hàng hóa thông thường và hàng hóa đặc biệt là yếu tố mà mọi doanh nghiệp cần nắm rõ trước khi đưa hàng vào lưu thông. Việc hiểu đúng từng nhóm hàng hóa sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp, tuân thủ quy định pháp lý và hạn chế tối đa các rủi ro phát sinh. Cùng 247Express tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

TỔNG QUAN VỀ PHÂN LOẠI HÀNG HÓA TRONG LOGISTICS

Phân loại hàng hóa là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong chuỗi cung ứng vì nó quyết định trực tiếp đến phương thức đóng gói, loại hình vận chuyển và các thủ tục hải quan cần thiết. 

Trong ngành logistics, người ta thường chia hàng hóa thành hai nhóm chính là hàng hóa thông thường và hàng hóa đặc biệt dựa trên mức độ yêu cầu về điều kiện bảo quản và tính chất nguy hiểm của chúng. Việc hiểu rõ sự khác biệt này giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng dịch vụ vận chuyển hàng hoá phù hợp. Sự phân định rạch ròi giữa các loại mặt hàng sẽ tạo tiền đề cho một quy trình vận hành trơn tru và chuyên nghiệp từ khâu kho bãi cho đến khi hàng đến tay người nhận cuối cùng.

Phân loại hàng hóa là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong chuỗi cung ứng

NHÓM HÀNG HÓA THÔNG THƯỜNG

Nhóm hàng hóa thông thường và hàng hóa đặc biệt được phân biệt rõ ràng ngay từ nhóm đầu tiên là hàng hóa thông thường. Đây là nhóm chiếm tỷ trọng lớn trong các hoạt động vận chuyển hàng ngày. Để hiểu rõ bản chất của nhóm hàng này, doanh nghiệp cần nắm được các đặc điểm nhận diện và các mặt hàng tiêu biểu sau:

Đặc điểm nhận diện

Hàng hóa thông thường là những loại hàng không có yếu tố nguy hiểm và không yêu cầu điều kiện bảo quản hay xử lý đặc biệt trong quá trình vận chuyển. Các sản phẩm này có thể được vận chuyển bằng các phương tiện phổ thông và theo quy trình logistics tiêu chuẩn. Đặc điểm chung của nhóm này là mức độ rủi ro thấp, không gây ảnh hưởng đến an toàn con người và môi trường trong điều kiện vận chuyển thông thường.

Các mặt hàng thuộc nhóm hàng hóa thông thường

Trên thực tế, hầu hết các sản phẩm tiêu dùng hàng ngày đều được xếp vào nhóm này để tối giản hóa quy trình giao nhận. Các mặt hàng phổ biến bao gồm quần áo thời trang, đồ gia dụng, văn phòng phẩm, linh kiện điện tử cơ bản và các loại thực phẩm khô đóng gói sẵn. Bên cạnh đó, các vật liệu xây dựng thông thường như gạch đá hoặc các mặt hàng nội thất gỗ cũng được coi là hàng hóa tiêu chuẩn trong hầu hết các hợp đồng vận chuyển hiện nay.

NHÓM HÀNG HÓA ĐẶC BIỆT

Bên cạnh hàng hóa thông thường và hàng hóa đặc biệt, nhóm hàng hóa đặc biệt là nhóm yêu cầu doanh nghiệp phải đặc biệt lưu ý trong khâu xử lý và vận chuyển. Nhóm hàng này có những đặc điểm riêng biệt và được chia thành nhiều loại khác nhau như sau:

Đặc điểm nhận diện

Hàng hóa đặc biệt là những loại hàng có tính chất dễ vỡ, dễ hư hỏng hoặc tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn trong quá trình vận chuyển. Những mặt hàng này thường yêu cầu điều kiện bảo quản nghiêm ngặt và quy trình xử lý riêng. Đặc điểm nổi bật của nhóm này là cần đóng gói chuyên dụng, phương tiện vận chuyển phù hợp và tuân thủ các quy định an toàn trong nước và quốc tế.

Các nhóm hàng hóa đặc biệt phổ biến

Tùy vào tính chất lý hóa mà hàng đặc biệt được chia thành nhiều tiểu mục nhỏ để áp dụng các quy tắc an toàn quốc tế phù hợp. Các nhóm phổ biến nhất hiện nay bao gồm động vật sống, hàng thực phẩm tươi sống cần bảo quản lạnh, hàng nguy hiểm như hóa chất và chất nổ, hàng giá trị cao như vàng bạc đá quý và hàng thi hài. Ngoài ra còn có nhóm hàng dễ vỡ và hàng có mùi mạnh đòi hỏi các biện pháp đóng gói chuyên dụng để không làm ảnh hưởng đến các kiện hàng khác đi cùng chuyến.

SO SÁNH HÀNG HÓA THÔNG THƯỜNG VÀ HÀNG HÓA ĐẶC BIỆT

Để giúp doanh nghiệp dễ dàng phân biệt và đưa ra quyết định chính xác khi gửi hàng, chúng tôi đã tổng hợp sự khác biệt giữa hai nhóm hàng hóa thông thường và hàng hóa đặc biệt qua bảng so sánh chi tiết dưới đây:

TẠI SAO CẦN PHÂN LOẠI HÀNG HÓA THÔNG THƯỜNG VÀ HÀNG HÓA ĐẶC BIỆT

Việc phân chia hàng hóa theo đúng tính chất không chỉ mang tính thủ tục hành chính mà còn tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh tế của doanh nghiệp. Những lý do cốt yếu khiến doanh nghiệp cần thực hiện phân loại hàng hóa thông thường và hàng hóa đặc biệt bao gồm:

• Đảm bảo an toàn tuyệt đối: Giúp ngăn ngừa các sự cố cháy nổ hoặc rò rỉ hóa chất gây thiệt hại về người và của trong quá trình vận tải quốc tế.
• Tối ưu hóa không gian xếp hàng: Mỗi nhóm hàng có cách sắp xếp khác nhau trên phương tiện để tránh va đập hay lây nhiễm chéo mùi vị và hóa chất.
• Đẩy nhanh tiến độ thông quan: Cung cấp thông tin phân loại chính xác giúp hải quan kiểm tra nhanh hơn và tránh được các khoản phạt hành chính do khai báo sai.
• Lựa chọn bảo hiểm phù hợp: Giúp doanh nghiệp mua đúng gói bảo hiểm tương ứng với giá trị và rủi ro của từng loại mặt hàng cụ thể.

Phân loại hàng hoá giúp tối ưu hóa không gian xếp hàng

NHỮNG LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI XỬ LÝ VÀ VẬN CHUYỂN TỪNG NHÓM HÀNG HÓA

Mỗi nhóm hàng hóa thông thường và hàng hóa đặc biệt đều có những điểm chạm về an toàn mà doanh nghiệp không được phép lơ là trong suốt quá trình chuẩn bị hàng hóa. Đối với hàng thông thường, doanh nghiệp cần tập trung vào việc gia cố bao bì để tránh hư hại vật lý nhưng đối với hàng đặc biệt, trọng tâm lại nằm ở hồ sơ pháp lý và điều kiện kỹ thuật:

• Đối với hàng thông thường: Cần chú ý đến việc dán nhãn thông tin người nhận rõ ràng và đảm bảo trọng lượng mỗi kiện hàng không vượt quá khả năng chịu lực của bao bì để tránh tình trạng rách vỡ khi bốc xếp.
• Đối với hàng nguy hiểm: Tuyệt đối phải cung cấp Phiếu chỉ dẫn an toàn hóa chất (SDS) và dán nhãn cảnh báo đúng theo tiêu chuẩn quốc tế về nhóm nguy hiểm tương ứng.
• Đối với hàng lạnh: Cần kiểm tra kỹ thiết bị làm lạnh và đảm bảo quy trình chuỗi cung ứng lạnh không bị ngắt quãng từ kho sản xuất đến tay người tiêu dùng.
• Đối với hàng giá trị cao: Doanh nghiệp nên ưu tiên sử dụng các dịch vụ có bảo hiểm hàng hóa 100% và quy trình giám sát camera liên tục để đảm bảo an ninh.

Đối với hàng nguy hiểm phải dán nhãn cảnh báo theo tiêu chuẩn quốc tế

TÁC ĐỘNG CỦA PHÂN LOẠI HÀNG HÓA ĐẾN QUY TRÌNH LOGISTICS

Hoạt động phân loại hàng hoá có sức ảnh hưởng lan tỏa đến mọi khâu trong chuỗi giá trị logistics của một doanh nghiệp. Những tác động cụ thể mà việc phân chia hàng hóa thông thường và hàng hóa đặc biệt mang lại cho quy trình vận hành bao gồm:

• Điều tiết dòng chảy hàng hóa: Quyết định việc lựa chọn đối tác vận chuyển vì không phải đơn vị nào cũng đủ năng lực xử lý các loại hàng đặc biệt phức tạp.
• Xác định thời gian luân chuyển (Lead time): Hàng đặc biệt thường tốn nhiều thời gian kiểm tra chuyên ngành và thực hiện các quy trình an toàn hơn hàng thông thường.
• Chiến lược quản trị kho bãi: Tác động mạnh mẽ đến việc phân chia khu vực lưu trữ sao cho hợp lý và đáp ứng các tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy hoặc bảo quản lạnh.
• Cấu trúc chi phí vận hành: Phân loại đúng giúp doanh nghiệp hạch toán chính xác phí vận chuyển và các phụ phí phát sinh ngay từ bước lập kế hoạch.

Phân loại hàng hoá giúp phân chia khu vực lưu trữ sao cho hợp lý

CÁC SAI SÓT THƯỜNG GẶP KHI PHÂN LOẠI HÀNG HÓA

Ngay cả những đơn vị kinh doanh lâu năm cũng có thể mắc phải những sai lầm trong việc định danh hàng hóa thông thường và hàng hóa đặc biệt dẫn đến những tổn thất không đáng có. Một số lỗi phổ biến mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm bao gồm:

• Khai báo sai tính chất hàng hóa: Đây là lỗi nghiêm trọng nhất khi doanh nghiệp cố tình khai báo hàng đặc biệt (như pin lithium hoặc chất lỏng) thành hàng thông thường để giảm chi phí vận chuyển.
• Đóng gói không đúng quy chuẩn: Sử dụng bao bì của hàng thông thường cho các loại hàng dễ vỡ hoặc hàng có yêu cầu bảo quản đặc biệt làm tăng tỷ lệ hư hỏng sản phẩm.
• Thiếu hụt chứng từ chuyên ngành: Gửi hàng đặc biệt đi quốc tế nhưng thiếu các giấy tờ như kiểm dịch hoặc chứng nhận xuất xứ dành riêng cho nhóm hàng đó.
• Không cập nhật quy định mới: Các tiêu chuẩn về hàng đặc biệt thường xuyên được các tổ chức quốc tế cập nhật vì việc áp dụng kiến thức cũ dễ dẫn đến vi phạm quy định vận tải hiện hành.

Đóng gói không đúng quy chuẩn làm tăng tỷ lệ hư hỏng sản phẩm

MỘT SỐ CÂU HỎI THƯỜNG GẶP LIÊN QUAN ĐẾN PHÂN LOẠI HÀNG HÓA

Để giúp doanh nghiệp giải quyết nhanh các thắc mắc trong quá trình vận hành thực tế, 247Express xin tổng hợp và giải đáp các câu hỏi phổ biến sau:

Hàng điện tử có pin bên trong là hàng thông thường hay đặc biệt? 

Đây được xếp vào nhóm hàng hóa đặc biệt do pin lithium có nguy cơ gây cháy nổ và yêu cầu các quy định vận chuyển nghiêm ngặt của IATA.

Làm thế nào để biết hàng hóa của doanh nghiệp có cần SDS hay không? 

Doanh nghiệp nên kiểm tra thành phần hóa học của sản phẩm; nếu có chứa các chất nằm trong danh mục nguy hiểm của Bộ Công Thương hoặc các tổ chức quốc tế thì bắt buộc phải có SDS.

Chi phí vận chuyển hàng đặc biệt cao hơn hàng thông thường bao nhiêu?

Mức chênh lệch tùy thuộc vào loại hàng cụ thể và quãng đường vận chuyển, thông thường sẽ bao gồm thêm các khoản phụ phí xử lý đặc biệt và phí bảo hiểm rủi ro.

Chi phí vận chuyển linh hoạt tùy thuộc vào loại hình hàng hoá

Việc thấu hiểu sự khác biệt giữa hàng hóa thông thường và hàng hóa đặc biệt là chìa khóa để doanh nghiệp xây dựng một quy trình vận hành logistics bền vững và an toàn. Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm một đối tác vận chuyển chuyên nghiệp, am hiểu sâu sắc về các quy chuẩn quốc tế và có khả năng xử lý linh hoạt mọi loại hàng hóa, 247Express chính là sự lựa chọn hàng đầu. Vui lòng liên hệ hotline: 1900 6980 hoặc điền thông tin vào biểu mẫu bên cạnh để nhận được hỗ trợ trực tiếp từ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi.